۱۳۹۱ اسفند ۲۹, سه‌شنبه

نگاهی به زندگی یکصد دانشمند بزرگ جهان


شماره 116/ چهارشنبه 30 حوت 1391/ 20 مارچ 2013
4
از کتاب: 100 دانشمند بزرگ
تلخیص و نگارش: کاووس سیاووش
رابرت کخ

رابرت کخ از بنیانگذاران علم باکتری شناسی است به دلیل مطالعاتش درباره ی بیماری سل جایزه نوبل را گرفت. او بر روی سل. وبا سیاه زخم مطالعات وسیعی انجام داد. او روش کشت میکروبها را در آزمایشگاه برای تولید واکسین ابداع کرد واین روش هنوز کاربرد دارد.
***
ویلهام کنراد رونتگن

فیزیکدان آلمانی، رونتگن اشعه ی ایکس را کشف کرد که به نام اشعه رونتگن هم خوانده می شود. رونتگن از آن جا که فکر می کرد این اشعه به نور مربوط نیست آن را اشعه ی ایکس یا نامعلوم نامید. رونتگن نخستین عکس اشعه ی ایکس را هم درست کرد که استخوانهای دست همسرش را نشان می داد.
***
ایوان پیتروویچ پاولوف

عصبشناس، فیزیولوژیست، روانشناس و پزشک روس است. پاولف برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی شد. شهرت وی بیشتر از کارهای او در زمینه بازتاب شرطی ناشی میشود.
او طی یک آزمایش معروف ، ثابت کرد که بزاق دهان سگ گرسنه ای که همزمان با صدای زنگ در برابر گوشی قرار می گیرد ترشج می شود حتی در فقدان وجود گوشت و با شنیدن صدای زنگ بازهم به ترشح بزاق ادامه خواهد داد. پاولف ثابت کرد سا مانه ی عصبی نقش مهمی در هضم غذا ایفا می کند.
***
سیگموند فروید

این روانشناس در سال 1856 در اتریش بدنیا آمد که بنیانگذار تحلیل روانی (سایکو آنالیز) شناخته می شود که سعی میکرد برای بیماران ذهنی خود فرایند ناخود آگاه را روشن سازد. به اعتقاد او آشفتگیهای ذهنی بیشتر بخاطر سرکوب و مخفی شدن خاطرات آنها میباشد و این بیماری ها بخاطر بیان نکردن عواطف و احساسات به وجود می آیند (مثل خشم، ترس). او بخاطر دانستن علت درد بیماران خود آن ها را هیپنوتیزم میکرد و همچنین شیوه ی دیگری غیر از هیپنوتیزم هم بکار می برد که همانا تجزیه و تحلیل کردن خواب های بیمارانش بود.
***
ماکس پلانک

ماکس کارل ارنست لودویگ پلانک پدر فزیک نوین در سال 1858 در آلمان متولد گردید. او نظریه ی کوانتوم را گسترش داد (کوانتوم به نوع رفتار ذرات ماده و خواص ماده که منجر به جذب یا دفع انرژی می شود میپردازد). این نظریه به اصل اینکه ماده و انرژی هر دو هم مانند ذرات مادی و هم موج رفتار میکنند بنا نهاده شده. موصوف در سال 1918 برنده جایزه نوبل فزیک شد.
***
توماس هانت مورگان

توماس هانت مورگان متولد سال 1866 در امریکا میباشد که بخاطر ارایه ی نظریه ی نقش کروموزمها در وراثت معروف شد. او توضیح داد که کروموزمها اجسامی ریز و رشته مانند استند که ژنها یعنی عامل وراثت را حمل میکنند. همچنین او متوجه شد که ژنها در خط مستقیم روی کروموزمها قرار میگیرند. وی ابتدا اعتقادی به نظریه مندل در باره ی وراثت نداشت، اما بعد از آزمایش مگس میوه (دورسوفیلا) نظرش تغیر کرد. مورگان در سال 1933 جایزه ی نوبل در فیزیولوژی و طب را گرفت.
***
ماری کوری

ماری کوری در 1868 در شهر وارسا کشور پولند دیده به جهان گشود. او نخستین دانشمندیست که دو بار جایزه نوبل را گرفت. او و شوهرش پیری کوری عناصر پلوتونیم و رادیوم را کشف کردند. این زوج دانشمند به اتفاق هم در سال 1903 جایزه ی نوبل فزیک را برای کار بر روی تشعشع (که نخستین بار هنری بکرل آن را کشف کرده بود) دریافت کردند. مادام کوری در سال 1911 باز هم و این بار در رشته کیمیا جایزه ی نوبل را گرفت.
***
آلبرت انشتین

این دانشمند بزرگ در سال 1879 در آلمان به دنیا آمد. نظریه ی خاص و عام نسبیت او سنگ بنای علوم جدید است. انشتین در نظریه خاص نسبیت ثابت کرد کهE=mc2 ه E)معادل انرژی،mجرم هر جسم وcسرعت نور است). این فرمول ثابت می کند که جرم می تواند به انرژی تبدیل شود، نظریه ای که در زمان خود به شدت رد شد و به همین دلیل انشتین جایزی نوبل را برای کار بر روی فوتو الکتریک گرفت نه به دلیل نظریه ی نسبیت!Ÿ

۱۳۹۱ اسفند ۲۲, سه‌شنبه

اخ بار!


شماره 115/چهارشنبه 23 حوت 1391/ 13 مارچ 2013
کوه بچه
رمه هاي گوسفند در جاده هاي شهر نهالان نو غرس شده را نابود ميكنند
با سرازير شدن رمه هاي گوسفند به جاده هاي شهر كابل نهال هايي نابود مي شوند كه در سال نو بخاطر سرسبزي در كنار جاده ها غرس شده. مالكان اين رمه ها از جاده ها و سركهاي پايتخت به عنوان چراگاه در حالي استفاده مي كنند كه صد ها هزار نهال بخاطر سرسبزي شهر غرس ميگردد و با سرازيز شدن اين رمه ها نابود مي شوند.
مالكان اين رمه ها زباله داني هايي را كه در اطراف و اكناف شهر گذاشته شده به روي زمين خالی نموده مواد آنرا طوري پراگنده مي سازند كه با استفاده ي گوسفندان از آن بار ديگر محيط زيست آلوده به آشغال و مواد آلوده مي شود.
***
موتر هاي با عكس هاي مقام تراز اول در شهر گشت و گذار مي كنند
بعضي اوقات موتر هايي در شهر كابل ديده ميشوند كه در شيشه ي پيشروي آن عكس رييس جمهور و يا معاونانش نصب ميباشد.
مردم شهر ميپرسند در حاليكه مطابق قانون اساسي همه ي موتر هاي دولتي تحت امر رييس جمهور قرار دارند، اين امتياز بخشيدن به بعضي از وسايط آنهم در حالت عادي بخاطر چيست؟
بعضي ها ميگويند شايد اين كار بخاطر سوء استفاده از نام مقام رياست جمهوري صورت گيرد و برخي از شهروندان به اين باور اند كه با مشاهده ي چنين تبعيض ساير موتر هاي دولتي احساس بي پناهي و بي دفاعي مي كنند.
موتر هاي گارد محافظ رييس جمهور با داشتن كارت و در وظايف براي هيچكس سوال بر انگيز نيست اما اينكه يك موتر در كنار جاده با تصوير رييس جمهور و يا معاونانش ايستاده معلوم نيست ضرورت چنين بزرگنمايي چيست؟ در گذشته پس از سقوط حكومت نجيب تنظيم ها و فرماندهان موتر ها را با عكس ها و بيرق هاي تنظيم مربوطه ي شان آراسته در شهر به حركت مي آوردند و در دوره ي طالبان در شاهراه ي كابل- جلال آباد غوندي وجود داشت كه در آن نوشته شده بود «د امير المومنين غوند» و اكثر عابرين از ديدن آن لوحه لبخند طنز آميزي مينمودند، اما اينك در دوره ي قانون اساسي و دموكراسي هيچكس نميداند چنين مسايل چرا روي ميدهد؟
***
انعكاس يك فير راكت طالبان در رسانه ها
تعدد و تكثر رسانه ها اگر از يكطرف باعث افزايش نقش جامعه ي مدني و فشار افكار عمومي از جهت مثبت بر دولت گرديده از جانب ديگر روال يكنواخت پوشش خبري اين رسانه ها به بزرگنمايي طالبان انجاميده.
اگر در يك جاده انفجار كوچكي صورت گيرد كه حتا تلفات جاني و مالي هم نداشته باشد، اين حادثه چون بمب در سي و چند رسانه ي تصويري پايتخت و چند صد رسانه ي صوتي و چاپي مركز و ولايات و چندين رسانه ي جهاني طوري انفجار ميكند كه هر رسانه آنرا حد اقل در يك شبانه روز دو بار منتشر ميكند و در هر بار نام سخنگوي طالبان و نام طالبان به كرات در برابر حكومت بزرگ نشان داده ميشوند.
اگر در سال 1391 كه روز هاي آخر آن سپري ميشود تعداد كلمه ي طالبان و نام سخنگوي طالبان را كه در رسانه هاي تصويري، صوتي و چاپي دولتي، آزاد، داخلي و خارجي منتشر شده بشماريم شايد يك رقم درشت و عجيبي از آن بدست آيد كه زمینه آن در فضاي آزادي بيان براي طالبان از امکانات دستگاه دولت افغانستان نا آگاهانه مساعد شده است.Ÿ

۱۳۹۱ اسفند ۱۸, جمعه

به پيشواز روز جهاني زبان مادري

شماره 114/ چهارشنبه 16 حوت 1391/ 6 مارچ 2013
زبان
سانسور
اولی: هوش کو که به اصطلاحات زبانت حرف نزنی ورنه زبانت را میبرند
دومی: برو برادر آن دور را (اَو) برد و (خَو) برد که زبان میبریدند و واسکت میبریدند و دست و پا میبریدند، ما مطابق قانون اساسی آزادی بیان داریم و به زبان خود حرف میزنیم به کس چی؟ این حق ماست نشنیده ای که گفته اند هر طفل هفت ساله گرامر مکمل زبان خود میباشدکه میتواند در چوکات آن سخن بگوید.

آینده جوانان رانده شده از کانکور


شماره 114/ چهارشنبه 16 حوت 1391/ 6 مارچ 2013


ديپلوم

۱۳۹۱ اسفند ۱۶, چهارشنبه

جوانی کجایی که یادت بخیر

شماره 114/ چهارشنبه 16 حوت 1391/ 6 مارچ 2013
گوگوش- كامبيز
آیا باورتان خواهد شد که در عکس بالا خانم گوگوش و فرزندش کامبیز را می بینید؟

استاد عبدالوهاب مددی پس از سالها مهاجرت به وطن برگشت و آهنگ «وطن عشق تو افتخارم» را در برنامه ستاره افغان تلویزیون طلوع چنان در میان شور و هلهله حاضرین تالار پر حرارت اجرا کرد که گویی دوباره جوان شده بود. وطن چه شوری دارد و خدا هیچکس را از عشق و شور وطن بی نصیب نکند

شماره 114/ چهارشنبه 16 حوت 1391/ 6 مارچ 2013
مددي2

نگاهی به زندگی یکصد دانشمند بزرگ جهان


شماره 114/ چهارشنبه 16 حوت 1391/ 6 مارچ 2013
3
از کتاب: 100 دانشمند بزرگ
تلخیص و نگارش: بابک سیاووش
جوزف پریستلی
ژوزف پریستلی
ژوزف پریستلی فیلسوف انگلیسی بود که چند گاز از جمله اکسیژن ونیتروژن شد. ژوزف اکسیژن را با حرارت دادن اکسید سیماب قرمز به دست آورد ژوزف با حل کردن ((هوای ثابت)) در آب،آب کربنات دار یا سودا را تولید کرد. پریستلی در کنار این در گیر مسایل سیاسی روزگار خود بود حمایت او از انقلاب فرانسه منجرشد به غارت خانه،کتابخانه و آزمایشگاه اوشد. او به ایالت متحد رفت و مابقی عمر خود را در آنجا گذارند.
***
انتوان
آنتوان لوران لاووازیه
دانشمند فرانسوی و بنیانگذار کیمیا ی (شیمی)نوین بود. وی نخستین کسی بود که ترازو را جهت سنجش و تحقیق در فعل و انفعالات کیمیایی (شیمیایی) در آزمایشگاه وارد عمل کرد و تجربه و سنجش توأم با نتیجه گیری صحیح را پایه و اساس این علم قرار داد.
همچنان اکسیژن را به نام امروزین آن نامید و سامانه نامگذاری جدید عناصر را پایه گذاری کرد. بسیاری از نامهایی پیشنهادی آنتون از جمله اسید سولفوریک، سولفات و سولفیت هنوز مورد استفاده است. او ثابت کرد اکسیژن برای جانوران وگیاهان نقش مهمی را دارد و گازی را که کشف کرده بود هیدروژن نامید.
***
مارکیز
مارکیز دوپیر- سیمون لاپلاس
ستاره شناس و ریاضیدان فرانسه یی بود، به دلیل کندوکاو در وضعیت منظومه ی شمسی معروف شده است. مارکیز با استفاده از قانون جاذبه توضیح داد که چرا سیارات در بعضی موارد از مدار خود منحرف می شوند. او کشف کرد منظومه شمسی زمانی تشکیل شد که توده ی گاز و غبار میان ستارگان سرد وبه هم فشرده شد. این نظریه مبنای تحقیقات جدید بر روی منشاء ستارگان شد.
***
dave9/people/batch6/2
جان دالتون
جان دالتون کیمیا دان (شیمیدان)و فیزیکدان بریتانیایی بود. معروفیت او بیشتر بخاطر پیشگامی او در نظریه اتمی است.
طبق این نظریه ، تمام مواد از ذرات ریزی تشکیل شده اند که غیر قابل تقسیم اند . او این ذرات را اتم نامید. او شرح داد که اتم هر عنصر به خصوص وزن مشخصات بخصوص همان عنصر را دارد. او از کوررنگی رنج می برد ، در باره ای این بیماری تحقیق کرد ونخستین مقاله علمی در باره ی این بیماری را که بعداً دالتونیسم نام گرفت، منتشر کرد.
***
یوهان مندل
یوهان گرگور مندل
به عنوان پدر دانش ژنتیک نوین شناخته شده است. او توانست قوانین حاکم بر انتقال صفات وراثتی را که حاصل آزمایشهایش روی گیاه نخود معمولی بود، شناسایی کند. او ثابت کرد خصوصیات دانه های نخود ارثی است مندل این نظریه را ثابت کرد که والدین خصوصیات خود راازطریق حاملی که ژن نامیده می شود به فرزندان خود منتقل میکنند.
***
لویی پاستور
لویی پاستور
یکی از معروف ترین و بزرگترین میکر وبیولوژیستهای جهان پاستور است که کشفیات به جاماندنی در زمینه ی علوم پزشکی انجام داد. اونقش موجودات ریز (مانند باکتریها) را درشیوع بیماریها وترشیدگی غذاها کشف کرد. او روشی به نام پاستوریزه کردن ابداع کرد که از گرما برای کشتن موجودات ریز استفاده می شد. بعد ها برای مقابله باوبای مرغی و سیاه زخم واکسن ساخت (کلمه واکسن توسط او ابداع شد) اولین واکسن هاری راهم او ساخت و با آن پسری را که توسط سگ گاز گرفته شده بود معالجه کرد.Ÿ
بقیه در آینده