از ورزش کافکا تا شب بیداری بالزاک؛ بام تا شام نویسندگان چگونه می‌گذرد

محمدحسن شهسواری

این روزها کتابی در محافل هنری  دست به دست می‌شود در مورد عادات کاری ۱۶۲ انسان مشهوری که طی چهارصد سال گذشته فرهنگ غرب را شکل داده‌اند. از فیلسوف و مخترع و فیزیکدان بگیرید تا نقاش و موزیسین و معمار و روان‌شناس و کارگردان و البته داستان‌نویس.*

از میان این بزرگان، زندگی روزانه‌ی نویسندگان برای من، که داستان‌نویسی مهم‌ترین علاقه‌ی زندگی‌ام است، مهم‌تر بود. پس وقت گذاشتم و عادات کاری آنان را جدا کردم و بررسی ساده‌ای انجام دادم. بد ندیدم نتایج را، از جهاتی که برای خودم هم جالب بود، در اختیار شما هم بگذارم.

اهمیت رمان‌نویسان یا اهمیت عادات کاریِ داستان‌نویسان

 73تن از این بزرگان مشخصاً رمان‌نویس هستند. یعنی حدود ۴۵ درصد. شاعران و نمایشنامه‌نویسانی را که رمان ننوشته‌اند در این لیست نیاورده‌ام. البته اگر مثل ژان پل سارتر فیلسوف بوده‌اند اما به داستان‌نویسی نیز شهره، به این لیست افزوده‌ام. سارتر حتا جایزه‌ی ادبی نوبل را هم برنده شد، که البته آن را نپذیرفت. شمار فراوان نویسندگان در این کتاب اهمیت و شهرت نویسندگان میان مشاهیر و معماران فرهنگ غرب را نشان می‌دهد. البته از سوی دیگر می‌توان گفت که چون این کتاب در مورد عادات کاری بزرگان است، وجود پرشمار نویسنده در آن، نشان‌دهنده‌ی این نکته‌ی مهم هم هست که گویی بین تمام مشاهیر، داشتن عادات کاری میان نویسندگان از اهمیت بیشتری برخوردار است..

نظم در نویسندگی

در میان این ۷۳ نفر، همه گونه آدمی با همه گونه عادتی هست، که در ادامه به آن اشاره خواهم کرد. اما تقریباً اکثر قریب به اتفاق آن‌ها واجد یک صفت هستند: نظم روزانه‌ی کاری..

در این زمینه چند نقل قول جالب از نویسندگان می‌آورم. لئون تولستوی: «باید هر روز بنویسم و هیچ روزی را از دست ندهم. این کار بیش از آن که برای موفقیت در نوشتن ضروری باشد، یاری‌ام می‌کند تا مهار برنامه‌ی روزانه‌ام از دست نرود..»

گوستاو فلوبر: «در زندگی‌ات مثل یک بورژوا منظم و مرتب باش تا بتوانی در کارت اصیل و بی‌رحم باشی..»

هنری میلر: «برای حفظ لحظات راستین شهود هنری، باید بسیار منضبط بود و به زندگی انضباط بخشید..»

هاروکی موراکامی: «بی‌هیچ تغییری به برنامه‌ی روزانه‌ام (بیدار شدن در ساعتِ چهار صبح/ پنج شش ساعت نوشتن بی‌وقفه/ ورزش/ مطالعه/ گوش کردن موسیقی/ به بستر رفتن در ساعت ۹ شب) پایبندم. آن چه اهمیت دارد تکرار این کار است، یک نوع هیپتونیزم. خود را هیپتونیزم می‌کنم تا بر ژرفای ذهنی‌ام بیفزایم..»

چاک کلوز: «آماتورها منتظر الهام می‌مانند، اما ما می‌رویم سر کار و شروع می‌کنیم به کار کردن..»

با دقت بیشتر در مورد زندگی همه‌ی بزرگانی که در کتاب از آن‌ها نام برده شده، متوجه شدم که نویسندگان انضباط بیشتری دارند تا دیگران. شاید هم طبیعی باشد. چون تقریباً نمی‌توان بدون روزی حداقل سه ساعت منظم و پیوسته نوشتن، آثار درخوری خلق کرد. جالب آن که چارلز دیکنز آن قدر به برنامه‌ی خود وفادار بود که حتا اگر چیزی برای نوشتن نداشت، در همان ساعت همیشگی پشت میز می‌نشست و کاغذ خط‌خطی می‌کرد..

با این همه، بزرگان همیشه ما را شگفت‌زده می‌کنند. خود من فکر می‌کردم غیرممکن است که بدون نظم مشخص بتوان نوشت اما پنج نفر از این ۷۳ نفر (یعنی نزدیک به ۷درصد) منظم نمی‌نوشتند و هر وقت الهام به آنان رو می‌کرده، می‌نوشتند. مثل «آن بیتی» یا «ژرژ سیمنون». البته یکی مثل ژرژ سیمنون در این حملات الهام، حجم وحشتناکی می‌نوشته که جبران روزهای بی‌کاری‌اش بوده. سیمنون گاه در هر روز نوشتن، هشتاد صفحه (حدود بیست هزار کلمه) می‌نوشته که البته واقعاً باورش سخت است. اما وقتی بدانیم این اعجوبه ۴۵۰ رمان نوشته، دیگر اجازه‌ی تعجب هم نداریم.!

روز یا شب، آیا مسئله این است؟

فیلم‌ها و رمان‌ها و نمایشنامه‌ها مملو از صحنه‌هایی است که نویسندگان را در دل شب، زیر نور شمع نشان می‌دهد. یا سحرگاهانی که نویسنده بعد از یک شب کاری سخت، قلم را بر زمین می‌گذارد. راستش، با این‌که من خودم آدم صبح هستم و معمولاً بین پنج تا هشت صبح بهترین زمان نوشتنم است، باور داشتم که نویسندگان اغلب شب‌ها می‌نویسند. ولی وقتی آمار گرفتم، واقعاً حیرت کردم. از بین ۷۳ نویسنده‌ی بزرگِ دوران فقط و فقط ۱۲ نفرشان (حدود ۱۶درصد) شب‌ها می‌نوشتند. بقیه آدمِ صبح بوده‌اند، و راستش را بخواهید، آدمِ صبح خیلی زود. یعنی بیدار شدن در ساعت چهار، پنج یا شش صبح بین آن‌ها کاملاً رایج بوده است. به طور قطع می‌توانم به شما بگویم که از ۶۱ نفری که صبح‌ها می‌نوشتند، تقریباً هیچ‌کدام دیرتر از هشت صبح بیدار نمی‌شده‌اند. جالب آن‌که در خلال گشت و گذارهایم در مورد عوامل خلاقیت، به پژوهشی درازدامن از دکتر «تراویس برادبری» برخوردم که شش صفت آدم‌های خلاق را برشمرده و اولین آن‌ها سحرخیزی است..

البته توجه داشته باشید که مطالعات دیگر در مورد بیشترین ظرفیت بازدهی ذهن نشان داده که عادات کاری منظم، اهمیت بیشتری دارد از ساعتی که در آن به کار می‌پردازید. برای همین است که لازم نیست به این‌‌ که چه زمانی می‌نویسید خیلی توجه کنید. مهم این است که در همان ساعت خاص به کار بپردازید. به طور مثال دو بانوی نویسنده، «آلیس مونرو» و «تونی موریسون»، که هر دو جایزه‌ی نوبل هم برده‌اند، در اوایل دوران کاری‌شان به خاطر نگه‌داری از بچه‌ها مجبور بوده‌اند بعدازظهرها یا شب‌ها بنویسند، اما زمانی که بچه‌ها بزرگ شدند عادت نوشتن خود را به صبح انداختند. که البته در هر دو دوره نیز آثار درجه‌ی یکی آفریده‌اند..

اعتیاد

راستش همیشه گمانم می‌کردم با اعتیاد به مخدرها یا مسکرات نمی‌توان نویسنده یا فرد اثرگذاری شد. چون تقریباً از زمان جوانی بسیار بسیار افراد بااستعدادِ معتاد دیده‌ بودم که نتوانسته بودند در کارشان استمرار پیدا کنند و نابود شدند. از سوی دیگر بسیاری از جوان‌ها هستند که گمان می‌کنند گویا بدون مواد مخدر نمی‌توان خلاق یا به قول خودشان خفن بود. مطالعه‌ی زندگی بزرگانِ این کتاب نشان می‌دهد که نه نظریه‌ی من کاملاً درست است و نه نظریه‌ی آن جوانان خوش‌بین. خوشبختانه شمار معتادان در بین داستان‌نویسان خیلی کمتر از شمار آنان در سایر بزرگان است. از بین این ۷۳ نفر فقط به ۶ نفر اشاره شده که به مخدرها یا الکل معتاد بوده‌اند..

ورزش

دکتر بردبری دومین عامل خلاقیت را ورزش روزانه معرفی می‌کند. راستش گمان می‌کردم که نوابغ ادب و هنر و فرهنگ خیلی اهل ورزش نباشند. اما با تعجب دیدم که نزدیک به ۴۰ درصد بزرگانی که در این کتاب از آنان نام برده شده، اهل فعالیت‌های ورزشی روزانه بوده‌اند. البته در این زمینه، نویسندگان وضع‌شان بدتر است. از بین ۷۳ نفری که کتاب شرح حال‌شان را نوشته، فقط در مورد ۱۷ نفر (حدود ۲۳درصد) به صراحت گفته شده که اهل ورزش بوده‌اند. مثلاً ویکتور هوگو در روز حداقل دو ساعت و چارلز دیکنز سه ساعت پیاده‌روی مستمر داشته‌اند. اما جالب‌ترین موردِ معتاد به ورزش در میان نویسندگان کسی است که احتمالاً شما هم با شنیدن نامش مثل من تعجب می‌کنید؛ فرانتس کافکا. بله این قهرمان ادبیات مدرن هر روز صبح، ده دقیقه برهنه جلوی آینه ورزش می‌کرده، بعد لباس می‌پوشیده و یک ساعت پیاده‌روی می‌کرده. تازه به این هم بسنده نمی‌کرده و همیشه، هم بعد از نوشتن و هم قبل از خواب، باز حداقل ده دقیقه ورزش می‌کرده است.

ساعات نوشتن

همان‌طور که گفته شد، حدود ۹۳ درصد از نویسندگان بزرگ، تقریباً هر روز می‌نوشته‌اند، اما در مورد میزان ساعتی که کار می‌کرده‌اند نمی‌توان آمار دقیقی ارائه داد. چون واقعاً متنوع رفتار می‌کرده‌اند. بین آن‌ها نویسندگانی چون «گرترود استاین» است که فقط روزی نیم ساعت کار می‌کرده و برخی مانند «جویس کارول اوتس» (نویسنده‌ی بیش از ۵۰ رمان، ۳۶ مجموعه‌داستان، و تعداد زیادی مجموعه‌شعر و نمایش‌نامه و مقاله) که هر روز از ساعت هشت تا یک بعدازظهر و چهار تا هفت بعدازظهر و برخی روزها یکی دو ساعتی هم بعد از شام می‌نویسد.  البته نویسندگانی مثل «استیفن کینگ» و «گراهام گرین» هم هستند که بیشتر به حجم کار روزانه‌شان توجه داشته‌اند تا ساعات کار. کینگ روزی دو هزار کلمه و گرین روزی پانصد کلمه که می‌نوشته‌اند، از پشت میز بلند می‌شده‌اند. البته کینگ هنوز هم این عادت را دارد..

موارد جالب

آداب روزانه حالا که اعداد و ارقامِ عادت روزانه‌ی نویسندگان را کمابیش مرور کردیم، بد نیست با برخی عادات عجیب و غریب آن‌ها هم آشنا شویم.

ـ «تامس وولف» و «ارنست همینگوی» ایستاده می‌نوشته‌اند. وولف، که نزدیک به دو متر قد داشته، کاغذهایش را روی یخچال می‌گذاشته و می‌نوشته و همینگوی روی رحلیِ بالای کتابخانه.

ـ «آنتونی ترولوپ»، که در دوره‌ای سی‌ساله ۴۷ اثر داستانی و ۱۶ کتاب در موضوعات دیگر نوشته، به خدمتکارش پول می‌داده تا او را هر روز ساعت پنج و نیم صبح به زور بیدار کند. او هر روز تا ساعت هشت و نیم می‌نوشته. مواردی بوده که مثلاً ساعت هفت رمانش تمام می‌شده. بلافاصله کاغذ دیگری جلویش می‌گذاشته و رمان بعدی‌اش را شروع می‌کرده و این رمان جدید را تا ساعت هشت و نیم می‌نوشته.

ـ جیمز جویس هفت سال پیوسته روی اولیس کار کرد. طبق محاسبات خودش، این شاهکار بیست هزار ساعت از او وقت گرفت و طی آن هشت بیماری، ۱۹ تغییر آدرس (از اتریش گرفته تا سوئیس، ایتالیا و فرانسه) را پشت سر گذراند.

ـ آگاتا کریستی حتا بعد از انتشار ۱۰ رمان موفق، خود را نویسنده‌ی قابلی نمی‌دانسته و جلوی سؤال شغل در فرم‌ها می‌نوشته: خانه‌دار.

ـ جان چیور هر روز صبح هم‌زمان با سایر کارمندان مجتمع مسکونی‌ای که در آن ساکن بوده، حمام می‌کرده و صبحانه می‌خورده و کت و شلوار تن می‌کرده و سوار آسانسور می‌شده. اما از ساختمان خارج نمی‌شده. به انباری می‌رفته، کت و شلوارش را در می‌آورده و با لباس زیر تا ظهر می‌نوشته. بعد کت و شلوارش را می‌پوشیده و برای ناهار برمی‌گشته به آپارتمان خودش.

اما در پایان نگاهی کوتاه می‌اندازیم به برنامه‌ی روزانه‌ی انوره دوبالزاک. اعجوبه‌ای که طی ۳۲ سال نوشتن، ۹۰ رمان و ۲۰ اثر غیرداستانی به نگارش در آورد: «ساعت شش بعدازظهر: خوردن شام سبک و بعد خواب/ بیدار شدن در ساعت یک نیمه شب/ هفت ساعت نوشتن/ خواب از ساعت هشت تا نه و نیم/ نوشتن از ساعت نه و نیم تا چهار بعدازظهر/ پیاده‌روی/ دوش/ ملاقات با دوستان تا ساعت شش/ بعد خوردن شامی سبک و رفتن به بستر.»

*نویسنده‌ی این کتاب میسن کاری است. سه ترجمه از این کتاب وجود دارد:

احمد ظاهرزنده است

به بهانه سالروز هنرمند نسل جوان احمدظاهر که از نیم قرن واندی هنرش  روان نسل جوان را  تسخیرنموده البومی از عکسهایش را که اخیرا در فیسبوک منشر شده به توجه علاقمندان میرسانم.

محمدعلی کلی اسطوره مشت زنی ازجهان رفت

محمدعلى،، مشت زن معروف حرفه يى جهان، به سن ٧٤ سالگى درگذشت. 
على كه از ٣٠ سال به اينسو با بيمارى پاركينسن دست و پنجه نرم مى كرد.، به خاطر مشكلات تنفسى از دو روز به اينسو در شفاخانه فونيكس بسترى بود. 
على يكى از قهرمانان اسطوره يى جهان مشت زنى بود كه به گفته مشت زن هاى هم دوره و پس از باز نشستگى اش، "شخصيت اجتماعى اش تكرار ناپذير است."
محمد على در آغازين سال هاى پس از سقوط طالبان در ٢٠٠٢ به عنوان سفير صلح ملل متحد، به افغانستان نيز سفر كرده بود.

انترنت

در گرامیداشت از 8 مارچ

شماره 166/ یکشنبه 18 حوت1392 / 9 مارچ 2014

خان آقا سرور هنرمند سینما، تیاتر، موسیقی و نویسنده کتاب «تیاتر در افغانستان» با جهان وداع گفت

دسامبر 28, 2015

شماره ( 258) سه شنبه ( 8) جدی ( 1394)/ ( 29) دسمبر (2015)

بابک سیاووش
خان آقا سرور که تخلص سرور را به مشوره هنرمند محبوب اکبر روشن انتخاب نموده بود در 27 جوزای 1319 در جمال آغه ولسوالی کوهستان ولایت کاپیسا دیده به جهان گشوده از صنف پنجم مکتب بی بی مهرو به همکاری استاد محمد عظیم فایز کار را در نمایشنامه های مکتب آغاز نموده و سپس به همکاری اکبر روشن به تیاتر شهری ننداری رفت.
زمانیکه مرحوم وزیر محمد نگهت متصدی تیاتر لشکری بود با ایشان همکار شد و در همین آوان آهنگ هایی نیز در رادیو به طور زنده اجرا می نمود.
اولین بار در وقفه درامه های تیاتر آهنگی را از ساخته های پران نات خواند و سپس درامه یی را زیر نام «ماجرا» نوشت و از اینکه اکبر روشن نقش اول درامه را بازی میکرد نام درامه را به «ماجرای روشن» تغییر داد. سپس شاگرد خیر زاده شد و اولین جایزه هنری را در سال 1339 بدست آورد. هنگامیکه مؤسسه هنرهای زیبا فعال گردید شامل آن گردید و پس از فراغت از این مؤسسه برای تحصیل در رشته تمثیل، فلم و سینما به هند رفت، پس از ختم تحصیل به صفت استاد کورس های آرت دراماتیک و ممثل در ریاست کلتور شامل کار شد. با لغو ریاست کلتور برای مدتی در کابل تایمز به کار مشغول شد، همراه با یک گروه فلمسازان ایتالیایی به بامیان رفت و در تیم فلم سازان فلم سوارکاران دستیار دایرکتر شد.
خان آقا سرور در کتاب «تیاتر در افغانستان» چهرۀ واقعی تیاتر کشور را به تصویر کشیده و اسناد به یاد ماندنی را در تاریخ تیاتر کشور درج تاریخ نموده است.
خان آقا سرور در سالهای آخر عمرش در شهر تورنتوی کانادا میزیست و با فعالیت های هنری خانواده هنرمندش به غنای فرهنگی هنری افغانستان می افزود.
ارمغان ملی مرگ این چهره تابناک هنری کشور را یک ضایعه دانسته مراتب تسلیت کارکنان ارمغان را به خانوادۀ هنردوست و هنر پرور و دوستان و علاقمندان شان تقدیم میدارد. Ÿ
روحش شاد و فردوس برین جایش باد

2015 ســالی که سرگـــذشتش را با خـون نــوشت

شماره ( 258) سه شنبه ( 8) جدی ( 1394)/ ( 29) دسمبر (2015)

گرد آورنده : کاووس سیاووش
– رسانه ها گزارش دادند که: شبه نظاميان خارجي از سالها به اينسو در بدل صد دالر كارت هويت پاكستاني گرفته اند.
– رییس جمهور غنی گفت: افغانستان به چارراه اقتصادي منطقه تبديل ميشود.
– ششمين نشست همكاري هاي اقتصادي منطقه اي ريكا تحت عنوان راه ابريشم از مسير افغانستان ميگذرد، در كابل داير شد.
– ميلياردر مصري گفت: حاضرم براي پناهجويان يك جزيره بخرم.
– درگيري طالبان با داعش در ننگرهار آغاز شد.
– ويكتور اورين صدر اعظم اتريش گفت: كشور هاي اتحاديه اروپا قادر به كنترل بحران پناهجويان نميباشد.
– ملا اختر منصور گفت: جهاد ادامه دارد.
– رسانه ها گفتند که: عدنان شكري تبعه عربستان سعودي با كارت هويت پاكستاني فعاليت دهشت افگني انجام ميدهد و امريكا براي دستگيري وي 5 ميليارد دالر جايزه گذاشته است.
– مشاهده تصوير كودك سوري غرق شده پناهجو خشم جهان را بر انگيخت.
– كميسيون خاص اصلاح نظام انتخاباتي تشكيل شد.
– قانون توزيع تذكره الكترونيكي از تصويب پارلمان و توشيح رييس جمهور گذشت اما عملی نشد.
– نمایندگان مردم در پارلمان گفتند: پاكستان در نامه مخفي بركناري رحمت ا لله نبيل را خواست نموده.
– ايمن الظواهري رهبر القاعده گفت: ابوبكر البغدادي را شخص شايسته به خلافت نميداند.
كار اعمار تأسيسات نظامي پاكستان در انگور اده پكتيكا تكميل شد.
– رسانه ها گفتند: حامد كرزي13 سال مانع حمله نيروهاي امنيتي بر يك قرارگاه طالبان در لوگر شد.
– روزنامه ييلدرام زونتاگ نوشت: از آغاز جنوري تا 8 سپتمبر 2336 قاچاقبر انسان در آلمان بازداشت شد.
– طالبان يك زن و يك مرد را در سرپل سنگسار كردند.
– رييس جمهور تركمنستان قربانعلي گفت: برخي اخبار رسانه هاي خارجي در زمينه تهديد تروريسم از خاك افغانستان دروغ پردازي ميكنند.
– نهاد هاي حقوق بشر و كشورهاي جهان محاكمه خديجه اسماعيلوا خبرنگار در آذربايجان را نكوهش كردند.
– رسانه ها گفتند: گروه جندا لله تلاش مینماید در تخار پايگاه ايجاد كند.
– نيكولاس هيسم فرستاده ويژه سرمنشي سازمان ملل در افغانستان ادامه تشديد خشونت ها را در افغانستان پيشبيني نمود.
– رويترز به نقل از تحليلگران نوشت كه: احتمالاً طالبان به دو دسته تقسيم ميشوند.
– پارلمان جاپان براي قواي مسلح آن كشور اجازه جنگيدن در خارج از كشور را داد.
– رسانه ها گفتند: امضاي تفاهمنامه دندغوري به منظور واگذاري دندغوري به طالبان به امضا رسید.
– گاردين: اسناد به آمده از اردوگاه ابوسياف حاكي از ارتباط سطوح عالي تركيه با اعضاي بلند پايه داعش ميباشد.
– كشور هاي بالكان و اروپاي مركزي مرز هاي خود را به روي پناهجويان بستند.
– نيكولاس هيسم گفت: حل تنش در افغانستان نياز به حمايت بين المللي دارد.
– رسانه ها از احتمال جابجا سازي نيروهاي نظامي روسيه در مرز تاجكستان با افغانستان گزارش دادند.
– ملا اختر منصور گفت: همسايه هاي شمال افغانستان نبايد ما را دشمن بدانند.
– رسانه ها گفتند: عده از رهبران طالبان از پاكستان فرار ميكنند.
– دولت ماليه ده درصد بر بهروران خدمات مخابراتي وضع كرد.
– مسوولان محلي گفتند: طالبان 40-50 ميليون دالر از تجارت پسته بادغيس بدست مي آورند.
– سازمان ملل گفت: داعش از عراق و سوريه به افغانستان مي آيد.
– وزراي خارجه امريكا و چين بر حمايت بيشتر از افغانستان تأكيد كردند.
– رييس جمهور غني گفت: پاكستان با افغانستان در يك جنگ اعلان ناشده ميباشد.
– ملاهاي كنر و نورستان تحت رياست ذكي الرحمن كلهوي رهبر شبكه لشکر طيبه در راولپندي جلسه نمودند.
– طالبان از چندين استقامت بر شهر كندز حمله كردند.
– مقامات محلي گفتند: در جمله صدها تندرو كه بر ولسوالي اچين ننگرهار حمله كردند نظاميان پاكستان نيز شامل بودند ولي وانمود مي ساختند كه گويا اعضاي داعش اند.
– سفير امريكا در كابل گفت: رويداد اخير در كندز نشان ميدهد كه بايد كمك هاي جامعه جهاني به افغانستان افزايش يابد و به دو برابر برسد.
– چودري نثار علي وزير داخله پاكستان گفت: ما چوكيدار افغانستان نيستيم و به شمول اشرف غني به هيچكس هم جوابده نيستيم .
– جان مككين گفت: سقوط كندز پيامد خروج نيروهاي امريكاست.
– راحيل شريف گفت: امكان پيوستن طالبان به گروه داعش وجود دارد.
– سپنتا گفت: انتظارات بيجا از پاكستان دليل سقوط كندز شد.
– فارن پاليسي با تيتر كشف رگه هاي معامله بر سر كندز نوشت: طالبان نيامدند صرفاً ظاهر شدند.
– داعش مسووليت حمله بر يك تكيه خانه در كابل را به دوش گرفت.
– رسانه ها گزارش دادند ايالات متحده در سال 2015 دوصد و شصت و پنج ميليون دالر به پاكستان تحت عنوان افزايش قدرت نظامي پاكستان در مبارزه با تروريزم كمك كرده است.
– فريد زكريا گفت: امريكا در تلاش صلح افغانستان با ارواح گفتگو ميكرد.
– فرانس مايكل ميلبين سفير اتحاديه اروپا در افغانستان گفت: سقوط كندز نتيجه ناتواني نيروهاي امنيتي نه بل نتيجه كند كاري نظام سياسي بوده است.
– دو راديوي محلي ننگرهار هدف حمله انفجاري قرار گرفت و تخريب شد.
– رييس جمهور غني سفرش براي اشتراك در هفتادمين نشست مجمع عمومي سازمان ملل به نيويارك را لغو كرد.
– رييس جمهور غني در صحبت با قوماندان 203 تندر گفت: هيچ فردي اجازه مداخله در امور مقرري هاي سكتور امنيتي را ندارد.
– نيويارك تايمز نوشت: ملا اختر محمد منصور رهبر طالبان يك بازرگان است و كارهاي تجارتي اش همين اكنون در دوبي جريان دارد.
– اوباما گفت: به تروريستان اجازه نميدهم از خاك افغانستان به ما حمله كنند.
– آسياي مركزي در تلاش ايجاد ارتش مشترك به رهبري روسيه شد.
– پوتين در باره صدور بي ثباتي از افغانستان به آسياي ميانه هشدار داد.
– تلويزيون هاي طلوع و يك در كابل از سوي طالبان تهديد به حمله شدند.
– طالبان ولسوالي غورماچ ولايت فارياب را تصرف كردند.
– خبرگزاري النخيل عراق گفت: كشورهاي حاشيه خليج فارس به خاطر خارج شدن روسيه از ائتلاف چارگانه به آن کشور 400 ميليارد دالر رشوه پيشنهاد كردند.
– اشتاون كارتر گفت نيروهاي امريكا افغانستان را ترك نميكند.
– مأموريت نظامي امريكا در افغانستان تا سال 2017 تمديد شد.
– نورسلطان نظر بايوف رييس جمهور قزاقستان با پوتين همتاي روسي اش در يك كنفرانس گفت: هردوي آنها از وضعيت تاجكستان به غايت نگران هستند.
– لينزي گراهام نامزد حزب جمهوريخواه امريكا گفت: حضور 5500 سرباز امريكايي در افغانستان كافي نيست.
– سخنگوي وزارت خارجه روسيه گفت: اگر دولت افغانستان رسماً از روسيه براي مبارزه با داعش درخواست كمك كند مسكو آماده است وارد عمل شود.
– شفاخانه دوكتوران بدون مرز در جريان تصفيه كندز مورد حمله هوايي قرار گرفت.
– اوباما گفت: رسيدن به راه حل سياسي يگانه راه براي خروج كامل نظاميان امريكايي از افغانستان ميباشد.
– مقامات امريكايي گفتند: به نظر ميرسد روسيه موجوديت قواي نظامي خود را در سوريه دو برابر افزايش داده است.
– اوباما گفت: پاكستان بايد طالبان را به ميز مذاكره حاضر كند.
– نيروهاي افغاني و امريكايي دو پناهگاه القاعده را در كندهار نابود كردند.
– رييس جمهور غني طي فرماني اعطاي مستمري ماهوار 400 هزار دالر به دفتر حامد كرزي رييس جمهور قبلي را صادر كرد، اما دفتر كرزي آن را رد كرد.
– جنرال دوستم با دو فرزندش در خط مقدم نبرد دفاع از فارياب قرار گرفت.
– رسانه ها گزارش دادند: طالبان راكت هاي ضد طياره به دست آورده اند.
– پايگاه خبري امارات از دستگيري تعدادي از رهبران اصلي طالبان در دوبي خبر دادند.
– جان كري با مقام هاي پنج كشور آسياي ميانه ديدار كرد.
– جان مككين خواست افغانستان براي گرفتن تجهيزات نظامي از روسيه را ناكامي اوباما خواند.
– ولسوالي درقد به دست طالبان سقوط كرد.
– روسيه از احتمال تهاجم طالبان به آسياي ميانه هشدار داد.
– محصول في كيلووات برق در افغانستان 5 پول افزايش يافت.
– احمد ضيا مسعود گفت: صلح با طالبان يك گپ غير معقول است.
– جنرال مشرف وویل: القاعده او طالبان زمونر اتلان دي.
– مككين: امريكا او لويديح په افغانستان كي ناكام شول.
– ويكي ليكس: پاكستان از هراس افگنان بر ضد هند در افغانستان استفاده كرده است.
– جيمي مورالس كميدين تلويزيوني كه هيچ سابقه در دنياي سياست ندارد برنده انتخابات رياست جمهوری گواتمالا شد.
– روزنامه گلوب اندميل گزارش داد: دست كم 54 نظامي كانادا بعد از پايان خدمت در جنگ افغانستان و بازگشت به كشورشان خودكشي كرده اند.
– طلوع نيوز گفت: اكتوبر خونين ترين ماه سال 2015 در افغانستان بود كه در آن 4280 تن كشته شد كه در مقايسه با ماه قبل 28 درصد افزايش را نشان ميدهد.
– جورج ايج بوش (بوش پدر) رييس جمهور قبلی امریکا از پسرش رییس جورج بوش، ديك چيني و دونالد رامسفلد شديداً انتقاد كرد.
– دو انتحار كننده پاكستاني در كنر بازداشت شدند.
– پيره زن 85 ساله اتريشي يك ميليون يورو پول خود را به خاطر رنجاندن وارثين پاره پاره كرد.
– حكومت افغانستان با خليل ا لله فيروزي يكي از بدهكاران كابل بانك كه در قضيه كابل بانك محكوم به حبس ميباشد پيمان اعمار شهرك هوشمند را عقد كرد.
– سازمان خبرنگاران بدون مرز گفت: پس از تهديد طالبان اگر بر خرنگاران يا رسانه ها در افغانستان حمله شود دفتر سياسی طالبان در قطر پاسخگو خواهد بود.
– سپنتا گفت: غرب گارسون هاي هوتل را در كابل به صحنه آورد.
– دوشيزه رخشانه در غور بدست طالبان سنگسار شد.
– ساختمان ولسوالي مارجه هلمند بدست طالبان افتاد.
– يك منبع آگاه عربستان اعلام كرد كه سازمان اطلاعات اين كشور ده روز قبل به برخي از كشور هاي اروپايي نسبت به وقوع حملات تروريستي به اين كشور ها هشدار داده بود.
– چهارتن از مسافران يك موتر 404 در ساحه چشمه شير پلخمري از موتر پايين، دو تن شان توسط مخالفان مسلح كشته و دو تن ديگر زخمي شدند.
– رييس جمهور فرانسه حملات پاريس را اعلان جنگ داعش خواند.
– فرانسوا هولاند رييس جمهور فرانسه ساعاتي پس از وقوع حملات پاريس در فرانسه حالت اضطرار اعلام نمود.
– در تظاهرات دانشگاه ننگرهار دانشجويان شعار هاي ضد حكومت و به طرفداري از داعش و طالبان سر دادند.
– مشاهد حسين رييس كميته دفاع مجلس سناي پاكستان گفت: طالبان دشمن پاكستاني ها به شمار نميروند.
– جنرال دوستم گفت: رهبران حكومت وحدت ملي به جاي كشمكش در تقسيم چوكي ها به تقاضاي مردم توجه كنند.
– كشورهاي عضو ناتو بر ادامه كمك با افغانستان تأكيد كردند.
– اعتراضات ده ها هزار نفري در خيابان هاي كابل به اعتراض سر بريدن هفت تن تا جوار ارگ با شعار طالب جنايت ميكند ارگ حمايت ميكند ادامه يافت.
– مقامات محلي از جنگ و درگيري ميان گروههاي رقيب طالبان در سه ولسوالي زابل خبر دادند.
– ملا رسول يكي از قوماندان طالبان ملا اختر منصور را به قتل ملا عمر و وابستگي به استخبارات پاكستان متهم كرد.
– پادشاه عربستان سعودي با هيئت هزار نفری به خاطر اشتراك در نشست گروه 20 به استانبول تركيه رفت.
– طياره روسي در مصر سقوط كرد و مسووليت آنرا داعش به عهده گرفت.
– ارزش افغاني در برابر دالر امريكايي سقوط بي سابقه نموده و از مرز پنجاه و چند افغانستان در ابتداي سال در اخير سال تا شصت و هشت افغانی و هفتاد و پنج پول پايين آمد.
– عربستان سعودي مخالفان بشار اسد را به رياض دعوت نمود.
– نيويارك تايمز در گزارشي عربستان سعودي را پدر داعش و همسان با اين گروه تروريستي دانسته است.
– فيگارو نوشت: بركناري اسد اولويت فرانسه نيست.
– شوراي امنيت قطعنامه حمله به داعش را تصويب كرد.
– طالبان ولسوالي يمگان را تصرف كردند.
– رسانه ها گزارش دادند: 1300 خارجي در حمله طالبان بر كندز شركت داشته است.
– فرانسه خواهان تشكيل قواي مشترك براي مبارزه با داعش شد.
– تركيه سه ميليارد يورو از اتحاديه اروپا خواهد گرفت تا موج ورود پناهجويان سوري به اروپا را كاهش دهد.
– تاجكستان مرزهايش را به روي روستا نشينان بدخشان بست.
– اردوغان به روسيه هشدار داد با آتش بازي نكند.
– روسيه با مستقر نمودن ناوجنگي در نزديك آب هاي لاذقه و استقرار موشك هاي تازه در پايگاه اصلي اش در اين شهر بر تدابير امنيتي اش افزود.
– پوتين دستور تحريم اقتصادي تركيه را صادر كرد.
– امريكا به تركيه هشدار داد: استقرار شمار بيشتر نيروهاي نظامي مرزهاي خود با سوريه را متوقف كند و يا منتظر تبعات شديد اقدامات خود باشد.
– رهبر كورياي شمالي تهديد كرد كه در صورت اقدامات تركيه عليه روسيه مورد حمله هسته اي پيونگ يانگ قرار خواهد گرفت.
– رسانه ها گزارش دادند كه داغستان در حاشيه خزر به كانون پرورش جهادگرايان اسلامي مبدل شده است.
– اردوغان حاضر نشد از تركيه به خاطر سقوط طياره روسي توسط قواي هوايي تركيه عذر خواهي كند.
– پوليس ايتاليا 781 قبضه تفنگ ساخت تركيه به مقصد بلژيك را ضبط كرد.
– فرانسه مركز فرماندهي داعش در نزديكي موصل را هدف قرار داد.
– حمله فرانسه بر داعش از عرشه ناو هواپيما بر شارل دوگول آغاز شد.
– روسيه به عربستان سعودي و قطر هشدار داد و آنان را در طراحي و هدايت حملات تروريستي دخيل دانست.
– منابع امريكايي گفتند: عناصري در پاكستان و افغانستان منابع بزرگ تمويل هراس افگني هستند.
– روسيه پالايشگاه مهم داعش در رقه را بمباران كرد.
– دولت چین اوسولا گوتیه خبرنگار فرانسوی را به دلیل نوشتن مطالبی در زمینه نقد سیاست پیکن در قبال مسلمانان از آن کشور اخراج نمود.
– ناتو برای تقویه نیروهای هوایی ترکیه چند فروند هواپیمای آواکس را از آلمان به پایگاه هوایی قونیه مستقر میسازد.
– کابلوف یک مقام بلندپایه روسی گفت: روسیه با طالبان در زمینه تبادله اطلاعاتی تماس دارد.
– فرانک والتر اشتاین مایر وزیر خارجه آلمان از فتنه انگیزی احزاب راستگرای آلمان بر ضد پناهجویان سخن گفت.
– رییس جمهور چک موج پناهجویان به اروپا را تهاجم سازمان یافته خواند.Ÿ

راوی حماسه های مردم شمالی به ابدیت پیوست

دسامبر 22, 2015

شماره (257 )سه شنبه (1) جدی ( 1394)/ ( 22) دسمبر ( 2015)

راوی حماسه های مردم شمالی به عمر 112 ساله گی به سفر جاودانه گی رفت.
جناب رحیل دولت شاهی در صفحه فیسبوک خویش از سفر آخرت صوفی نعیم رباطی خبر داد. بهشت برین جایش باد.
نعیم رباطی از عمده ترین راویان حماسه های مردم کوهدامن و کوهستان بود. داستان های یاغی ها و کاکه های پروان و کاپیسا و کارنامه های شان گنجینه بزرگ و گرانبهایی بود که صوفی نعیم در حافظه داشت ولی دردا که کسی همت نکرد آنها را از وی شنیده، روی کاغذ آورد. او هرگز به رادیو برای ثبت و پخش آوازش مراجعه نکرد ولی در مجالس سرور مردم منطقه ی خویش همیشه حضور داشت و در پهلوی شاد ساختن مردم آهنگ های حماسی نیز می خواهد تا مردم از عنعنه ی جوانمردی و کارنامه های جوانمردان منطقه ی خود بی خبر نباشند. نگارنده سی و اندی سال پیش او را در یک محفل عروسی در کورک دانه ی بگرام دیده بود و داستان عنایت بایانی، ستار و کاکه های شمالی را برروی کاغذ منقل ساخت ولی دردا که دیدار دیگر هرگز نصیب نگردید تا ترانه های «سید آغا سید چاریکاری» که در کارنامه های سیدحسین سروده شده بود، داستان علام حضرت کلکانی، داستان مجید کلکانی، داستان کارنامه ی حبیب ا لله کلکانی و امثال اینها را به ثبت برساند. نمی دانم کست های او که همه ثبت خانه گی بودند اکنون نزد علاقمندانش محفوظ مانده است و یا خیر؟ اگر کسی ثبت این داستان ها را داشته ولی آن را طریق انترنت به نشر نمی رساند کارش گناه بزرگی شمرده خواهد شد.Ÿ
از برگه فیسبوک استاد دکتور اسدا لله شعور